Carools Column: Waar ligt de grens van grensoverschrijdend gedrag?

Carool Rijnierse
Foto: Prive

Misschien begeef ik mij door dit onderwerp aan te snijden op glad ijs. Wie ben ik om hier een mening of oordeel over te vellen? Sinds er een bom is gelegd onder ‘The voice of Holland’ is de #metoo opnieuw trending. Het is geen makkelijk onderwerp. Om verschillende redenen. Het lastige is dat het moeilijk te bepalen is, waar de grens ligt. Het gedrag van een ander wat ik tolereer, vind jij misschien grensoverschrijdend. Of omgekeerd. Het belangrijkste in dit verhaal is, dat degene die de grens bepaald , leidend behoort te zijn. Wanneer ik het prima vind dat jij een arm om mij heen slaat, kan het zo zijn dat een ander het niet prettig vindt. Verschillende mensen hebben verschillende uitgangspunten. Maar wat is dan de oplossing om dit te voorkomen?

Het gebeurt overal. In iedere branche. Op de werkvloer, maar ook daarbuiten. Wat nu aangekaart wordt via ‘the Voice’ is maar een tipje van de ijsberg. Zelf ben ik ook werkzaam geweest bij Endemol televisie, achter de schermen. En bij Endemol theaterproducties. Ook ik heb dingen gezien en meegemaakt die ik onder het kopje grensoverschrijdend gedrag kan plaatsen. Sterker nog. Ik heb een bepaalde functie in het theater nìet gekregen, omdat ik weigerde om mee te gaan in de avances van iemand met een hoge functie. De broer van die persoon , die daar directeur was destijds, heeft mij duidelijk gemaakt dat ik nergens met mijn verhaal moest aankloppen. Dan zou ik mijn huidige functie ook kwijt zijn. Ik was tijdelijk gestopt bij de KLM om bij Endemol werkervaring op te doen en wilde er voor geen goud weg. Uiteindelijk ben ik meer tijd achter de schermen van televisie gaan werken, omdat ik niet iedere keer met deze twee mannen geconfronteerd wilde worden. En hoe vervelend de situatie ook was, ik heb mezelf nooit als slachtoffer gezien. Ik had misschien niet de keuze in wat mij overkwam, maar wel in hoe ik hiermee omging. Het was een wijze les en ik ben verder gegaan. Tevens begrijp ik heel goed dat het niet normaal is geweest wat ik meemaakte en ik ook bijna zeker weet dat ik niet de enige ben geweest waar hij dit bij probeerde.

Juist die saamhorigheid trekt aan mij

Het wereldje van televisie en theater is überhaupt al heel amicaal en gezellig. Je bent een soort familie, want je spendeert heel veel tijd samen. Dat geldt trouwens ook voor het wereldje hoog in de lucht. Ik heb alleen maar functies gehad in ‘dat soort wereldjes.’ En juist die saamhorigheid trekt aan mij. Ik werkte bij de musical Miss Saigon, waar we elkaar zeven dagen per week zagen. In onze vrije tijd gingen we samen naar het strand, naar de Roxy in Amsterdam en organiseerde we zelf feestjes. Er gebeurde onderling van alles en iedereen was ook heel fysiek met elkaar. We waren de hippies van de jaren ‘90 en ik kon mij geen beter leven voorstellen. Was dat grensoverschrijdend gedrag? Nee. Want zo gingen wij, vrijwillig en met wederzijdse instemming, met elkaar om. Datzelfde sfeertje was er achter de schermen bij televisie en ook met mijn collega’s bij de KLM. Zolang alle partijen, stilzwijgend, instemmen met de situatie is er niks aan de hand. Maar waar ligt de grens?

Mijn leidinggevende bij Miss Saigon had mij niet in deze positie mogen brengen. Omdat meneer zijn zin niet kreeg, ging een leuke vacature aan mij voorbij. En met dit verhaal in mijn achterhoofd vraag ik mij nu af wat er dan bijvoorbeeld bij ‘the Voice’ is gebeurd. Misschien was er wel sprake van wederzijdse goedkeuring, maar kregen de desbetreffende dames achteraf spijt. In zo’n geval is het niet ethisch, wanneer deze personen al een relatie met iemand hadden. Maar dan is het geen bericht wat gedeeld hoort te worden met heel Nederland en daarbuiten. Dat zijn privé zaken en gaat alleen de desbetreffende personen aan. Hoe je er ook over denkt. Maar als het gaat om een soortgelijk iets wat ik heb meegemaakt, is er zeker wel een grens overschreden. En omdat ik de betreffende persoon nooit heb aangepakt, wil dat niet zeggen dat deze ‘slachtoffers’ dat niet zouden moeten doen. Maar dan rest de vraag: Waar ligt de grens? Ik ben zelf ook vaak fysiek tijdens een gesprek. Ik pak iemands hand of ik sla een arm om iemand heen. Zonder bijbedoelingen. Maar als alles straks gezien wordt als een #metoo situatie, waar blijft dan de spontaniteit tussen mensen?

Een grens is een grens

Als je nu aan mij vraagt of ik het nu anders zou aanpakken, wanneer ik in eenzelfde situatie terecht zou komen. Het antwoord is ja. Maar dat komt omdat ik niet meer dat meisje van 22 jaar ben. Ik zou die persoon nu meteen bij zijn lurven grijpen. En toch, mede ‘dankzij’ die vervelende situatie van toen, ben ik de krachtige persoon geworden die ik nu ben. Misschien ligt hier iets in het verschiet bij het onderwijs. In plaats van jaartallen uit je hoofd leren, een paar lessen wijden aan zelfrespect, assertiviteit en grenzen leren stellen. Het misbruik maken van je macht als leidinggevende of meerdere is walgelijk en is nooit de schuld van degene die het overkomt. Dat ben ik later ook gaan inzien. Op dat moment was ik alleen maar bang dat ik mijn baan zou kwijtraken. En mijn reputatie. Ook gingen mijn gedachten naar de vrouw met wie hij een relatie had. Ik heb een paar keer op het punt gestaan om haar te waarschuwen voor haar vriend. Zij had tevens een dochter uit een eerdere relatie en was het misschien aan mij om hen te behoeden voor deze man? Maar zou ze mij gelooft hebben? En dat is ook de reden dat niet iedereen die zoiets meemaakt het hardop durft uit te spreken. Misschien is het daarom goed dat dit nu boven tafel komt. Zodat er meerdere vrouwen (en mannen) hun ervaring aan het licht kunnen brengen. Want een grens is een grens. Waar die ook ligt zal bij iedereen anders zijn. Een grens mag nooit overschreden worden.

Carool Rijnierse is columniste & auteur en schrijft wekelijks een column 40+ en dan? over het wel en wee van haar leven. Ze heeft drie zoons, drie honden en drie katten.

Reacties

Cookieinstellingen